Η θεματολογία μας
Κυριακή 22 Αυγούστου 2010
Μπούμερανγκ η υψηλή φορολογία...
επέφερε μείωση της κατανάλωσης
Σε μπούμερανγκ για τα έσοδα του Δημοσίου τείνει να εξελιχθεί η αύξηση των φόρων, που συνόδευσε την υπογραφή του Μνημονίου, καθώς οι ανατιμήσεις που προκάλεσε σε πολλά προϊόντα οδήγησαν στην κάμψη της κατανάλωσης.
Μόνο από τις αυξήσεις της έμμεσης φορολογίας στα τσιγάρα, τα ποτά, τα καύσιμα και τα Ι.Χ. αυτοκίνητα υπολογίζεται ότι οι απώλειες εσόδων θα ανέλθουν σε 2 δισ. ευρώ. Οι πωλήσεις τσιγάρων μειώθηκαν από την αρχή του έτους κατά 11%, των ποτών και της βενζίνης κατά 30% και των αυτοκινήτων κατά 27%. Μέχρι το τέλος του έτους, η πτώση θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Το αποτέλεσμα της υψηλής φορολογίας είναι λιγότερα έσοδα, γεγονός που υποχρεώνει την κυβέρνηση, εξαιτίας των ανελαστικών δημοσιονομικών στόχων του Μνημονίου, να προχωρήσει σε περαιτέρω περικοπές των δαπανών, που επιτείνουν την ύφεση. Το πρόβλημα θα ενταθεί όμως, τον επόμενο χρόνο, καθώς το Μνημόνιο προβλέπει τη μετάταξη αγαθών και υπηρεσιών από τον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ 11% στον υψηλό του 23%, καθώς και αύξηση των αντικειμενικών αξιών. Ωστόσο, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στους φόρους κατανάλωσης. Αρνητικές αντιδράσεις από την πλευρά των επιχειρήσεων προκαλεί η μεγάλη αύξηση της φορολογίας των μερισμάτων, από την οποία το όφελος θα είναι περιορισμένο, γιατί αφενός μεν οι περισσότερες εμφανίζουν ζημίες, αφετέρου οι κερδοφόρες θα αποφύγουν τη διανομή μερισμάτων. Το γεγονός αυτό υποχρεώνει το υπουργείο Οικονομικών να προχωρήσει σε διορθωτικές κινήσεις με το μίνι φορολογικό νομοσχέδιο που θα έρθει προς ψήφιση στη Βουλή το φθινόπωρο.
Πηγή
Τελικά αρχίζει και αχνοφαίνεται για ποιον λόγο η Τρόικα επέμενε σε αύξηση φόρων και όχι σε ανάπτυξη.
Πέμπτη 19 Αυγούστου 2010
Μετά το ΑΜΚΑ, έρχεται το BARCODE για τους φορολογούμενους!
Κάθε πολίτης θα μπορεί να έχει ατομικό κωδικό, που θα σαρώνεται στις αγορές του από τα καταστήματα. Οι σχεδιαζόμενες από το υπουργείο Οικονομικών διαδικασίες ηλεκτρονικής υποβολής των αποδείξεων προβλέπουν ακόμη και την απόδοση γραμμωτών κωδικών (barcodes) στους φορολογούμενους, προκειμένου αυτοί να αναγνωρίζονται ως συναλλασσόμενοι από τα ηλεκτρονικά συστήματα του υπουργείου Οικονομικών.
Σύμφωνα με τα σχέδια που εκπόνησε και δημοσιοποίησε χθες η γενική γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών, η καταγραφή των συναλλαγών που πραγματοποιούν οι φορολογούμενοι θα γίνεται με την υποχρεωτική υποβολή των στοιχείων των αποδείξεων λιανικής πώλησης ή παροχής υπηρεσιών που τους εκδίδουν οι αντισυμβαλλόμενοι επιτηδευματίες. Τα στοιχεία των αποδείξεων θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά στη ΓΓΠΣ με τρεις εναλλακτικούς τρόπους:
1) Με καταχώριση των στοιχείων των αποδείξεων σε ειδική ηλεκτρονική φόρμα από τους ίδιους τους συναλλασσόμενους πολίτες. Ο πολίτης θα καταγράφει τα στοιχεία κάθε απόδειξης που έχει λάβει σε ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή, την οποία θα μπορεί να εκτελεί είτε στον προσωπικό υπολογιστή του είτε στο κινητό του τηλέφωνο είτε απευθείας στο διαδίκτυο. Τα στοιχεία αυτά θα υποβάλλονται ετησίως, μέσω της εφαρμογής, μαζί με τη φορολογική δήλωση. Πρόσθετα, θα παρέχεται η δυνατότητα σταδιακής υποβολής των στοιχείων των αποδείξεων σε προγενέστερο χρόνο, ώστε οι αποδείξεις να προστίθενται σταδιακά στην ηλεκτρονική μερίδα του φορολογούμενου στη ΓΓΠΣ. Η παρακολούθηση της μερίδας θα γίνεται από ειδική ιστοσελίδα του ηλεκτρονικού διαδικτυακού συστήματος taxisnet της ΓΓΠΣ. Στη σελίδα αυτή θα εμφανίζεται το σύνολο των αποδείξεων των οποίων τα στοιχεία υποβλήθηκαν. Οι αποδείξεις, με τον τρόπο αυτό, θα περνάνε αυτόματα σε οικογενειακή ηλεκτρονική μερίδα του φορολογούμενου και θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος (Ε1), η οποία θα είναι υποχρεωτικά ηλεκτρονική.
2) Με την απόδοση σε κάθε φορολογούμενο ενός νέου μοναδικού αριθμού συναλλασσόμενου, που θα έχει τη μορφή γραμμωτού κωδικού (barcode). Για να λάβει τον barcode ο φορολογούμενος θα πρέπει να υποβάλει αίτηση στην υπηρεσία taxisnet, στη διαδικτυακή πύλη της ΓΓΠΣ. Μέσω του barcode θα συσχετίζεται αυτόματα κάθε συναλλαγή του φορολογούμενου με τον ΑΦΜ του. Για τον σκοπό αυτό σε όλες τις ταμειακές μηχανές των επιχειρήσεων θα ενσωματωθεί σύστημα καταγραφής συναλλαγών. Με την πραγματοποίηση της συναλλαγής το σύστημα καταγραφής της ταμειακής μηχανής με ειδικό! μηχάνημα σκάνερ θα σαρώνει τον barcode του πελάτη και θα καταγράφει τα στοιχεία του μαζί με τα λοιπά στοιχεία της συναλλαγής. Τα στοιχεία της συναλλαγής, στα οποία θα περιλαμβάνονται και τα στοιχεία του πελάτη, θα υποβάλλονται (θα αποστέλλονται) αυτόματα από την ταμειακή μηχανή στη ΓΓΠΣ και θα περνάνε στην ηλεκτρονική μερίδα του.
3) Με τη χρήση ενός γραμμωτού κωδικού δύο διαστάσεων, που θα εκτυπώνεται πάνω σε κάθε απόδειξη. Ο κωδικός θα περιέχει όλα τα στοιχεία της συναλλαγής και ο φορολογούμενος θα καλείται ο ίδιος να σαρώνει τον κωδικό αυτό μέσω του κινητού τηλεφώνου του ή μέσω σκάνερ, προκειμένου στη συνέχεια να εισάγει τα στοιχεία της απόδειξης στην ηλεκτρονική εφαρμογή υποβολής αποδείξεων που θα έχει στη διάθεσή του στον υπολογιστή του, στο κινητό του ή στο διαδίκτυο.
Πηγή
Η ΒΡ προσλαμβάνει κατάδικους για τον καθαρισμό των ακτών
Τρίτη 17 Αυγούστου 2010
Στο φως βυζαντινή μονή και ο τάφος του Πατριάρχη Ιγνάτιου
Στην ανακάλυψη αυτή η ομάδα των αρχαιολόγων οδηγήθηκε από τις σημειώσεις ταξιδιωτών του 19ου αιώνα, που ανέφεραν στις ταξιδιωτικές περιηγήσεις τους στην Κωνσταντινούπολη πως στην περιοχή βρισκόταν ένα βυζαντινό μοναστήρι. Η μονή περιλαμβάνει την εκκλησία και τον τόπο ταφής του Πατριάρχη Ιγνάτιου, προσωπικότητας που διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στη βυζαντινή ιστορία, καθώς απεικονίζεται και στα ψηφιδωτά στο εσωτερικό της Αγίας Σοφίας, όπως εξήγησε η Αλεσάντρα Ρίτσι.
Ο Ιγνάτιος διετέλεσε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από το 846 έως το 858 και από το 867 έως το 877. Γεννήθηκε το 799 και ήταν γιος του αυτοκράτορα Μιχαήλ Α’ Ραγκαβέ και της Προκοπίας. Το κοσμικό του όνομα ήταν Νικήτας. Όταν ο Λέων Ε’ ο Αρμένιος εκθρόνισε τον πατέρα του το 813, ο νεαρός Νικήτας ευνουχίστηκε και εκάρη μοναχός. Μόνασε στα Πριγκιπονήσια, γνωστό τόπο εξορίας μελών βασιλικών οικογενειών και συνδέθηκε με τους κύκλους των Ζηλωτών.
Μετά το θάνατο του αυτοκράτορα Θεόφιλου και την αποκατάσταση των Εικόνων, η Βασιλομήτωρ Θεοδώρα επέλεξε τον Ιγνάτιο, ως σταθερό αντίπαλο της Εικονομαχίας, για να διαδεχτεί τον Πατριάρχη Μεθόδιο που υποστήριζε τη μετριοπαθή μερίδα. Όταν ο Ιγνάτιος, ως Πατριάρχης πλέον, καθαίρεσε το 853 τον ηγέτη των μετριοπαθών Γρηγόριο Ασβεστά, Αρχιεπίσκοπο Συρακουσών, ο τελευταίος απευθύνθηκε στον Πάπα Λέοντα Δ΄ με κατηγορίες περί αντικανονικότητας της εκλογής του Ιγνάτιου και έτσι εγκαινιάστηκε μια περίοδος διαμάχης μεταξύ των θρόνων Ρώμης και Κωνσταντινούπολης.
Η αυστηρή κριτική του Ιγνάτιου προς τον Καίσαρα Βάρδα, θείο του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ’ και ισχυρό άνδρα μετά την απομάκρυνση της Θεοδώρας από την εξουσία, είχε αποτέλεσμα να κατηγορηθεί για συμμετοχή σε συνωμοσία, να εξαναγκαστεί σε παραίτηση και να εξοριστεί στη νήσο Τερέβινθο. Στη θέση του εξελέγη ο Φώτιος, ο οποίος μέσα σε ελάχιστες μέρες από λαϊκός ανήλθε στις τρεις βαθμίδες της ιεροσύνης. Αργότερα ο Ιγνάτιος συμφιλιώθηκε με τον Φώτιο. Όταν ο Ιγνάτιος πέθανε το 877, ο Φώτιος επανήλθε κανονικά στο θρόνο και συνέβαλε στην αγιοποίηση του προκατόχου του. Η μνήμη του Ιγνατίου τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 23 Οκτωβρίου.
Επίσης, με τις ανασκαφές ήρθαν στην επιφάνεια οργανικά κατάλοιπα της εποχής εκείνης, γεγονός που θα επιτρέψει στους ειδικούς επιστήμονες να διεξαγάγουν συμπεράσματα για τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούσαν στην Κωνσταντινούπολη τον 9ο αιώνα, αλλά και παλαιότερα: «Ανακαλύψαμε πολλούς σπόρους, αλλά δεν βρέθηκαν για παράδειγμα ίχνη από ελαιόδεντρα ή αμπελώνες», διευκρίνισε η επικεφαλής της ομάδας των αρχαιολόγων.
Πηγή
Στήριξη των στρατευσίμων για ανεύρεση εργασίας μέσω του ΟΑΕΔ
α. Οπλίτες απόφοιτοι ΙΕΚ, ΤΕΛ, ΕΠΑΛ, ΤΕΙ, ΑΕΙ, κάτοχοι μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου σπουδών.
β. Οπλίτες, οι οποίοι μπορεί μεν να μη διαθέτουν κάποιο πτυχίο, αλλά αποκτούν γνώσεις λόγω της ειδικότητας που τους έχει απονεμηθεί κατά τη διάρκεια της θητείας ή αποφοιτούν από τα πιστοποιημένα ΚΕΚ των Ενόπλων Δυνάμεων (π.χ. αρτοποιός, μάγειρας, οδηγός οχημάτων, τεχνικός τηλεπικοινωνιών, τεχνικός ηλεκτρονικών συστημάτων κ.ο.κ.).
γ. Οπλίτες, οι οποίοι δεν διαθέτουν κάποιο πτυχίο, γιατί τούτο δεν απαιτείται λόγω της φύσης της απονεμηθείσας κατά τη διάρκεια της θητείας τους ειδικότητας (π.χ. χτίστης, ελαιοχρωματιστής).
δ. Οπλίτες, οι οποίοι παρέχουν τις υπηρεσίες τους στη διάρκεια της θητείας τους, πληρώντας συγκεκριμένες προδιαγραφές, χορηγείται επίσημη, θεωρημένη «βεβαίωση εργασιακής εμπειρίας».
Στο «Γραφείο Σύνδεσης Θητείας με Αγορά Εργασίας» υπάρχει βάση δεδομένων με όλα τα στοιχεία των οπλιτών θητείας, οι οποίοι επιθυμούν την υποστήριξη του ΥΕΘΑ στην εύρεση εργασίας μέσω του προαναφερθέντος Γραφείου, ενώ έχει δημιουργηθεί υπερσύνδεση (link) στην ιστοσελίδα του (www.mod.mil.gr), με άμεση παραπομπή στην ιστοσελίδα αναγγελίας κενών θέσεων εργασίας από τον ΟΑΕΔ και τον ιδιωτικό τομέα, όπως και στις ιστοσελίδες thiteia-ergasia@mod.mil.gr ή thiteia-ergasia@mil.gr
Λεωνίδας Σ. Μπλαβέρης
Πώς να αναγνωρίσετε τη στρατιωτική θητεία
Ωστόσο, από την 1η Ιανουαρίου 2011 η αναγνώριση χρόνου στρατιωτικής θητείας θα μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον ασφαλισμένο οποιαδήποτε στιγμή ο ίδιος το επιθυμεί, χωρίς αυτό να έχει συνέπειες στη συνταξιοδότησή του.
Επιπλέον, ο χρόνος θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για θεμελίωση όσο και για προσαύξηση. Η αναγνώριση του χρόνου της στρατιωτικής θητείας για τους μισθωτούς γίνεται πάντοτε με την καταβολή των σχετικών εισφορών. Η εισφορά που καταβάλλεται για τον κάθε μήνα που αναγνωρίζεται ανέρχεται στο 20% των αποδοχών που είχε ο εργαζόμενος τον προηγούμενο μήνα από εκείνον που κατέθεσε την αίτηση.
Σε κάθε περίπτωση, οι αποδοχές επί των οποίων υπολογίζεται το ποσό που θα κληθεί να πληρώσει ο εργαζόμενος για την αναγνώριση δεν μπορεί να είναι μικρότερες από το 25πλάσιο του ημερομίσθιου του ανειδίκευτου εργάτη. Επίσης, δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερες από το ποσό της ανώτερης ασφαλιστικής κλάσης που ισχύει κάθε φορά στο ΙΚΑ.
Αυτό σημαίνει ότι με βάση όσα ισχύουν μέχρι σήμερα το ποσό που θα πρέπει να πληρώσει ένας εργαζόμενος, για κάθε μήνα που θα αναγνωρίσει, θα είναι αναλόγως με τις αποδοχές του, από περίπου 166 ευρώ μέχρι περίπου 475 ευρώ.
Για όσους εργαζομένους θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης από την 1η Ιανουαρίου 2011 μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2014 προβλέπεται έκπτωση επί του ποσού της εξαγοράς κατά 30%, ενώ για όσους θεμελιώσουν δικαίωμα μετά την 1η Ιανουαρίου 2015 αυτή η έκπτωση θα φτάνει το 50% επί του ποσού.
Η καταβολή του ποσού γίνεται είτε εφάπαξ με έκπτωση 15% είτε σε μηνιαίες δόσεις που δεν μπορούν να υπερβαίνουν τον αριθμό των μηνών που αναγνωρίζονται.
Η αναγνώριση του χρόνου στρατιωτικής θητείας είναι πάντοτε συμφέρουσα επιλογή όταν με αυτόν τον χρόνο θεμελιώνεται το συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Για εργαζομένους που έχουν ασφάλιση διαδοχική σε δύο ή περισσότερα Ταμεία, παρέχεται η δυνατότητα αναγνώρισης του χρόνου στρατιωτικής θητείας μόνο στο ένα από αυτά τα Ταμεία. Μπορεί ο ίδιος ο εργαζόμενος να επιλέξει το Ταμείο στο οποίο θα κάνει την αναγνώριση.
Ο χρόνος στρατιωτικής θητείας δεν συνυπολογίζεται για τη συμπλήρωση των 11.100 ενσήμων (ημερών ασφάλισης) και συνταξιοδότηση ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Αυτή η διάταξη ισχύει μόνο για όσους επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν με αυτό το καθεστώς μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2010.
Από την 1η Ιανουαρίου 2011 ο χρόνος στρατιωτικής θητείας θα μπορεί να προσμετρηθεί σε κάθε περίπτωση.
-Για τους Δημοσίους υπαλλήλους ο χρόνος στρατιωτικής θητείας αναγνωρίζεται για θεμελίωση του δικαιώματος και προσαύξηση της σύνταξης ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας. Μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
1ον. Με αναγνώριση χωρίς καταβολή εισφορών
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όσοι από τους εργαζομένους στο Δημόσιο συμπλήρωσαν μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1997 25 συντάξιμα έτη.
Για τη συμπλήρωση των ετών αυτών συνυπολογίζεται και ο χρόνος στρατιωτικής θητείας.
Ειδικότερα για όσους έχουν προσληφθεί μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1982, για τη συμπλήρωση της 25ετίας συνυπολογίζονται μόνο ο χρόνος υπηρεσίας στο Δημόσιο και ο χρόνος στρατιωτικής θητείας.
Για όσους, όμως, έχουν προσληφθεί στο Δημόσιο μετά την 1η Ιανουαρίου 1983, για τη συμπλήρωση της 25ετίας συνυπολογίζονται ο χρόνος δημόσιας υπηρεσίας, ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας αλλά και ο χρόνος ασφάλισης που έχει διανυθεί σε οποιοδήποτε Ασφαλιστικό Ταμείο πριν από την ασφάλιση στο Δημόσιο. Σήμερα είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις των υπαλλήλων εκείνων που παραμένουν σε αυτή την κατηγορία όσον αφορά την αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας.
2ον Με Αναγνώριση με καταβολή εισφορών
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όλοι οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο που συμπλήρωσαν ή θα συμπληρώσουν 25 συντάξιμα έτη μετά την 1η Ιανουαρίου 1998.
Οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι, προκειμένου να αναγνωρίσουν το χρόνο στρατιωτικής θητείας ως συντάξιμο, θα πρέπει να καταβάλουν τις αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές.
Βασική προϋπόθεση είναι να έχει συμπληρωθεί 5ετής υπηρεσία στο Δημόσιο.
Για εκείνους τους εργαζομένους του Δημόσιου που απαιτείται η καταβολή εισφοράς για την αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας, με βάση τα όσα προαναφέραμε, για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται καταβάλλεται εισφορά ίση με 6,67% επί του βασικού μισθού που έχει ο εργαζόμενος κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για αναγνώριση.
Απαιτούμενα Δικαιολογητικά είναι:
- Αίτηση στην οποία ο ενδιαφερόμενος αναφέρει εάν επιθυμεί να αναγνωριστεί όλος ο χρόνος ή μέρος από τη στρατιωτική θητεία.
- Πιστοποιητικό του Στρατολογικού Γραφείου στο οποίο αναφέρεται ο ακριβής χρόνος στρατιωτικής θητείας.
- Πιστοποιητικό υπηρεσιακών μεταβολών, στο οποίο να αναφέρονται και οι αποδοχές του υπαλλήλου κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης.
Πάντως, η αναγνώριση είναι συμφέρουσα όταν γίνεται όσο το δυνατόν νωρίτερα, αφού ο βασικός μισθός αυξάνεται ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας και έτσι όσο αργότερα τόσο μεγαλύτερο είναι το ποσό το οποίο απαιτείται για την αναγνώριση.
Ιράν: Ψήφισε νόμο για τα πυρηνικά
Διαψεύδει το «τελεσίγραφο» στην Τουρκία ο Λευκός Οίκος
Ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ο πρόεδρος και ο τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συνομίλησαν προ 10 ημερών και έθιξαν το ζήτημα του Ιράν, του στολίσκου για τη Γάζα και άλλα ζητήματα που συνδέονται με αυτά».
Ενώ πρόσθεσε: «Υπάρχει διάλογος με τους Τούρκους, αλλά κανένα τέτοιο τελεσίγραφο δεν τους έχει δοθεί».
Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρωθυπουργός διαβεβαίωσε σε τηλεοπτική του συνέντευξη πως οι τουρκο-αμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σε καλό δρόμο.
Κλείνοντας τις δηλώσεις του πρόσθεσε: «Τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την αγορά των όπλων είναι εσωτερικά θέματα κάθε χώρας. Το Κογκρέσο τους μπορεί να έχει διαφορετικές εκτιμήσεις, όπως ακριβώς και εμείς έχουμε τη δική μας Εθνοσυνέλευση και όποτε τις παρουσιάζουμε τις δικές μας εκτιμήσεις υπάρχουν αναβολές».
Πηγή
Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία: Δραγουμάνος

Δραγουμάνος, βέβαια, είναι στην προκείμενη περίπτωση ο μεταφραστής, αν και στην κοινή της χρήση η λέξη σημαίνει μάλλον τον διερμηνέα. Ποια είναι όμως η ιστορία της λέξης δραγουμάνος;
Η λέξη πάει πολύ πίσω, είναι πιθανότατα τρισχιλιετής, αλλά όχι ελληνική. Στα ελληνικά είναι δάνειο από… από πού αλήθεια; Το λεξικό Μπαμπινιώτη καταγράφει ως κύριο τον τύπο δραγομάνος και δεύτερο τον τ. δραγουμάνος, και δίνει τη λέξη σαν δάνειο από τα ενετικά (dragomano), αραβικής αρχής, όμως το συνήθως εγκυρότερο λεξικό Τριανταφυλλίδη δίνει τον τύπο δραγουμάνος ως δάνειο απευθείας από τα αραβικά. Με τον Τριανταφυλλίδη συμφωνούν και οι Καχανέ, που θεωρούν ότι το βυζαντινό δραγομάνος/δραγουμάνος, δάνειο από τα αραβικά, είναι η πηγή για το μεσαιωνικό λατινικό dragomannus απ’ όπου προέκυψαν όλα τα δυτικοευρωπαϊκά, δηλαδή το ιταλικό dragomanno, το γαλλ. drogman ή το μεσαιωνικό αγγλικό dragman, σημερινό dragoman. Πιθανόν ο δανεισμός να έγινε από τα αραβικά της Αιγύπτου (ταργκουμάν, targumān).
Πάντως, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ο δραγουμάνος είναι ανατολικής αρχής· στα κλασικά αραβικά ο διερμηνέας είναι ταρτζουμάν (ترجمان, tarjumān), το οποίο ανάγεται τελικά στο ακκαδικό targumānu (διερμηνέας), απ’ όπου και το εβραϊκό targum (μετάφραση, διερμηνεία). Εκεί που είπαμε για τον αραβικό τύπο, κάποιοι θα αναγνώρισαν ήδη τον τίτλο της τουρκικής εφημερίδας Τερτζουμάν. Πράγματι, αυτή είναι η τουρκική μορφή της λέξης.
Δραγουμάνος, είπαμε, είναι ο διερμηνέας. Τους προηγούμενους αιώνες, που οι γλωσσομαθείς ήταν ελάχιστοι, ο κάθε αξιωματούχος που είχε συναλλαγές με ξένους, έπρεπε να έχει τον προσωπικό διερμηνέα του, ο οποίος τον συνόδευε παντού στις υποθέσεις του. Ωστόσο, οι κατ’ εξοχήν δραγουμάνοι ή δραγομάνοι ήταν οι διερμηνείς και μεταφραστές της Υψηλής Πύλης στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Και βέβαια, τα καθήκοντά τους δεν ήταν απλώς μεταφραστικά-γλωσσικά, όπως των κακόμοιρων των μεταφραστών σήμερα, που είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Όχι, οι δραγουμάνοι της αυλής του Σουλτάνου είχαν και διπλωματικά καθήκοντα και πολλοί απ’ αυτούς έπαιξαν καίριο ρόλο στην εξωτερική πολιτική του κράτους.
Οι περισσότεροι δραγουμάνοι ήταν ρωμιοί, φαναριώτες. Ο πρώτος που κατέλαβε επίσημα το αξίωμα του Μεγάλου Δραγουμάνου της Οθωμανικής αυλής, το οποίο στην πράξη πλησίαζε το σημερινό του υπουργού εξωτερικών, ήταν χιώτης στην καταγωγή, ο Παναγιωτάκης Νικούσιος.
Ο Νικούσιος πρέπει να ήταν πανέξυπνος άνθρωπος, δαιμόνιος. Γεννήθηκε το 1613 στην Πόλη. Μαθητής του Μελέτιου Συρίγου, σπούδασε στην Πάντοβα ιατρική, μαθηματικά και αστρονομία. Γνώριζε τουρκικά, αραβικά, περσικά, ιταλικά, γαλλικά, γερμανικά. Το 1661 ανήλθε στο αξίωμα του μεγάλου διερμηνέα, στο οποίο παρέμεινε έως το θάνατό του το 1673. Υπηρέτησε πιστά την Πύλη, μεταξύ άλλων στις διαπραγματεύσεις για την παράδοση του Χάνδακα το 1669, αλλά επίσης μεσολάβησε ώστε να εκδοθεί φιρμάνι που να επιδικάζει τα προσκυνήματα στα Ιεροσόλυμα στους ορθόδοξους. Ήταν διάσημος στην Ευρώπη για τις γνώσεις του. Κατείχε πλουσιότατη βιβλιοθήκη με σπάνια χειρόγραφα, που προκάλεσε το ενδιαφέρον του Κολμπέρ, υπουργού οικονομικών του Λουδοβίκου ΙΔ’, ο οποίος ενδιαφέρθηκε να την αγοράσει. Τον διαδέχτηκε ο γραμματέας του, ο επίσης Χιώτης Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ο οποίος ξεκίνησε τη μακρά παράδοση της φαναριώτικης οικογένειας σε ψηλά αξιώματα.
Για τον Νικούσιο πρέπει να γράψω κάποτε περισσότερα, συν τοις άλλοις επειδή αποδεικνύει, κατά τη γνώμη μου, ότι είναι ανεδαφική η «ετυμολογία» ορισμένων, που λένε ότι η έκφραση «πράσινα άλογα» προέρχεται, τάχα, από το «πράσσειν άλογα». Ο Νικούσιος λοιπόν είχε στην Πόλη το παρατσούκλι «πρασινάλογος», επειδή ήταν Χιώτης και επειδή οι Χιώτες είχαν φήμη για εκκεντρικοί· υπήρχε και παροιμία, που τη διασώζει και ο Πολίτης, «Πράσινο άλογο και Χιώτης φρόνιμος» (είναι, δηλαδή, εξίσου ανύπαρκτα). Αλλά γι’ αυτά θα γράψω άλλη φορά, ας γυρίσουμε στους δραγουμάνους.
Οι δραγουμάνοι, όπως και οι άλλοι φαναριώτες, γνώριζαν μεγάλες τιμές και πλούτη, αλλά η θέση τους δεν έπαυε τους να είναι επισφαλής. Όπως λέει ο Ρήγας στον Θούριο:
Βεζύρης, Δραγουμάνος, Aφέντης κι αν σταθείς,
O Tύραννος αδίκως σε κάμει να χαθείς.
Την εποχή των Φαναριωτών συνυπάρχουν οι τύποι δραγουμάνος και δραγομάνος. Σήμερα ο τύπος δραγουμάνος έχει επικρατήσει –είναι και επώνυμο. Βέβαια, σήμερα η λέξη έχει παλιώσει. Σπάνια ακούγεται σε σημερινά συμφραζόμενα, όταν δεν γίνεται αναφορά σε πρόσωπα και πράγματα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Βέβαια, στο τραγούδι του Νίκου Γκάτσου, «κριτής κι αφέντης είναι ο θεός και δραγουμάνος του ο λαός». Επίσης, τη λέξη τη βρίσκω και σε σημερινά κείμενα, έστω και σπάνια, με την έννοια του διερμηνέα ή του μεσολαβητή, ενώ στο slang.gr βρήκα την έκφραση «τι στέκεσαι σαν δραγουμάνος», που λέγεται ή λεγόταν όταν κάποιος στέκεται επίμονα πάνω από το κεφάλι μας, όπως θα πρέπει να έστεκαν οι δραγουμάνοι πλάι στον αφέντη τους –βέβαια, συνήθως στην περίσταση αυτή λέμε το πολύ πιο δυσοίωνο, «τι στέκεις σαν τον Χάρο;»
Πιο πάνω είπα πως στα εβραϊκά το targum, λέξη ομόριζη του δραγουμάνου, σημαίνει «μετάφραση, διερμηνεία», αλλά αυτό είναι η μισή αλήθεια. Η λέξη targum (πληθυντικός targumim) σημαίνει επίσης τις αραμαϊκές μεταφράσεις της εβραϊκής Βίβλου, που κυκλοφορούσαν για να βοηθήσουν τους πιστούς που είχαν λησμονήσει τα κλασικά εβραϊκά, ενώ στον μεσαίωνα targum ονομάστηκαν γενικώς τα αραμαϊκά. Τη λέξη αυτή τη συνάντησα τις προάλλες, ενώ έφτιαχνα έναν κατάλογο με τις εκφράσεις κάθε γλώσσας που είναι ισοδύναμες με το ελληνικό «αυτά είναι κινέζικα» ή το αγγλικό that’s Greek to me. Βλέπετε, κάθε λαός έχει άλλη αντίληψη για την κατ’ εξοχήν ακαταλαβίστικη γλώσσα –και το αστείο είναι πως στα Γίντις, τα γερμανοεβραϊκά θα μπορούσαμε να πούμε, η αντίστοιχη έκφραση είναι siz targum-leson tsu mir = Αυτά [είναι] η γλώσσα του Ταργκούμ για μένα. Παναπεί, οι εβραίοι της εποχής εκείνης, αν και επίσης τρισχιλιετείς, είχαν την ειλικρίνεια να παραδεχτούν πως δεν καταλαβαίναν γρυ από τα ιερά τους κείμενα. Αλλά πλατειάζω, ας επιστρέψω στον δραγουμάνο και τις παραφυάδες του.
Και θα κλείσω με μια παραφυάδα. Στο μεσαιωνικό λεξικό του Κριαρά βρίσκω πως πέρα από τον τύπο δραγουμάνος υπάρχει και ο τύπος τζουρτζουμάνος, που είναι προϊόν παράλληλου δανεισμού από άλλον αραβικό τύπο (turjuman). Ο τύπος αυτός έδωσε και στη Δύση διάφορους εντελώς αγνώριστους τύπους, λ.χ. το ιταλικό turcimanno (προφανώς δούλεψε και η παρετυμολογία εδώ), το παλαιογαλλικό trucheman, από το οποίο βγαίνει και το σημερινό “par le truchement de…” που σημαίνει «μέσω τού…» ή το γερμανικό Trutzelmann. Σύμφωνα μάλιστα με τη Βικιπαίδεια, το επώνυμο του Φράνιο Τούτζμαν, του εθνικιστή πρώτου προέδρου της Κροατίας, προέρχεται από την ίδια ρίζα, δηλαδή κι αυτός δραγουμάνους προγόνους θα είχε!
Πηγή:sarantakos.com
Δευτέρα 16 Αυγούστου 2010
Τι πίστευε η αρχαία εκκλησία για την Θεοτόκο παρθένο Μαρία;







