Πατερική ερμηνεία στο Α Ιωάννου β περι Χρίσματος

και υμεις χρισμα εχετε απο του αγιου και οιδατε παντα

ουκ εγραψα υμιν οτι ουκ οιδατε την αληθειαν αλλ οτι οιδατε αυτην και οτι παν ψευδος εκ της αληθειας ουκ εστιν

τις εστιν ο ψευστης ει μη ο αρνουμενος οτι ιησους ουκ εστιν ο χριστος ουτος εστιν ο αντιχριστος ο αρνουμενος τον πατερα και τον υιον

πας ο αρνουμενος τον υιον ουδε τον πατερα εχει ο ομολογων τον υιον και τον πατερα εχει

υμεις ουν ο ηκουσατε απ αρχης εν υμιν μενετω εαν εν υμιν μεινη ο απ αρχης ηκουσατε και υμεις εν τω υιω και εν τω πατρι μενειτε

και αυτη εστιν η επαγγελια ην αυτος επηγγειλατο ημιν την ζωην την αιωνιον

ταυτα εγραψα υμιν περι των πλανωντων υμας

και υμεις το χρισμα ο ελαβετε απ αυτου μενεια εν υμιν μενει και ου χρειαν εχετε ινα τις διδασκη υμας αλλ ως το αυτο χρισμα διδασκει υμας περι παντων και αληθες εστιν και ουκ εστιν ψευδος και καθως εδιδαξεν υμας μενειτε

και νυν τεκνια μενετε εν αυτω ινα οταν φανερωθη εχωμεν παρρησιαν και μη αισχυνθωμεν απ αυτου εν τη παρουσια αυτου

(Α Ιωάννου, 2,20-28)

Ερμηνεία αγίου Κύριλλου Ιεροσολύμων (348 μ Χ).

Απόσπασμα ερμηνείας για το Χρίσμα ή αλλιώς πως η αρχαία εκκλησία ερμήνευε τα παραπάνω χωρία।

«Και έχετε γίνει χριστοί, γιατί δεχτήκατε το Χρίσμα, που είναι τύπος του Αγίου Πνεύματος, και όλα σε εσάς έγιναν συμβολικά, επειδή είσαστε εικόνες του Χριστού. Και σε Εκείνον, αφού βαπτιστήκατε στον Ιορδάνη και μετέδωσε στα νερά του ποταμού την ευλογία και την αγιαστική χάρη, καθώς αναδύονταν από τα νερά, ήλθε και κάθισε επάνω Του, αυτούσιο, το Άγιο Πνεύμα, αφού το όμοιο αναπαύεται στο όμοιο. Το ίδιο συνέβη και σε εσάς , όταν βγήκατε από την κολυμβήθρα με τα ιερά νερά της Βαπτίσεως. Σας δόθηκε το Χρίσμα, που είναι σύμβολο του Χρίσματος με το οποίο χρίστηκε ο Χριστός. Και αυτό είναι το Άγιο Πνεύμα….Όπως ακριβώς, λοιπόν, ο Χριστός αληθινά σταυρώθηκε, ενταφιάστηκε και αναστήθηκε – κι εσείς κατά το Βάπτισμα σας αξιωθήκατε μαζί Του, συμβολικά, να σταυρωθείτε, να ενταφιαστείτε και να αναστηθείτε – έτσι γίνεται και τώρα με το Χρίσμα. Εκείνος χρίστηκε με το νοητό λάδι που φέρνει αγαλλίαση, δηλαδή με το Άγιο Πνεύμα, το Οποίο ονομάζεται λάδι αγαλλιάσεως, γιατί είναι αίτιο πνευματικής αγαλλιάσεως, εσείς όμως χρισθήκατε με το Άγιο Μύρο, εφόσον έχετε γίνει κοινωνοί και μέτοχοι της ζωής του Χριστού. Αλλά πρόσεχε να μην νομίσεις ότι το μύρο είναι απλή ύλη. Διότι, όπως το ψωμί της θείας Ευχαριστίας, μετά την επίκληση του Αγίου Πνεύματος, δεν είναι πλέον ψωμί, αλλά Σώμα Χριστού, κατά τον ίδιο τρόπο και το Άγιο αυτό Μύρο , δεν είναι πλέον απλό μύρο, ούτε θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι κοινό μύροφορτισμένο με τις Ευχές της σχετικής ακολουθίας, αλλά είναι χάρισμα του Χριστού και του Αγίου Πνεύματος, που μέσα σε αυτό είναι παρών και ενεργεί ο Θεός. Αυτό, βέβαια, συμβολικά σφραγίζει το μέτωπό σου και τα άλλα αισθητήριά σου. Και ενώ το σώμα χρίεται με το Μύρο, που φαίνεται, η ψυχή αγιάζεται με το Άγιο και Ζωοποιό Πνεύμα. Αφού καταξιωθήκατε και λάβατε αυτό το άγιο Χρίσμα, ονομάζεστε πλέον Χριστιανοί…Αυτό, λοιπόν, το άγιο Χρίσμα να το διατηρήσετε αμόλυντο, διότι όπως ακούσατε προ ολίγου και από την ανάγνωση της περικοπής του μακαρίου Ιωάννου του Ευαγγελιστού, ο οποίος εμβάθυνε επάνω στο άγιο Χρίσμα να λέει, εάν αυτή η δωρεά παραμένει μέσα σας, θα σας διδάσκει τα πάντα. Γιατί αυτή η πνευματική δωρεά του Χρίσματος μπορεί να φυλάει και το σώμα μας και να σώζει την ψυχή μας».

(Μυσταγωγική Κατήχηση Γ, για το Χρίσμα, Κυρίλλου Ιεροσολύμων, Γ. Μαυρομάτης, τόμος Β).

Το μυστήριο του Χρίσματος.

Το μυστήριο του Χρίσματος. Αναφορές από την αρχαία εκκλησία.

Το θέμα του χρίσματος για τους ορθόδοξους χριστιανούς (και αναφέρομαι σε αυτούς που έχουν επίγνωση) είναι γνωστό, αλλά για τους ετερόδοξους είναι άγνωστο. Δεν μπορούν να καταλάβουν (και πως άλλωστε, εφόσον πρόκειται για μυστήριο) πως με ευχές του ιερέα και με χρήση ελαίου μεταδίδεται η θεία χάρη στον πιστό. Δεν θα ασχοληθώ εδώ με τις κακοδοξίες των ετεροδόξων, ούτε με την σύνδεση του χρίσματος με το χάρισμα της γλωσσολαλιάς. Άλλωστε για την γλωσσολαλιά (την συχνότητα της) έχουμε γράψει σε παλαιότερο άρθρο, βλέποντας την μέσα στην Αγία Γραφή και την ιστορία. Εδώ, θα δημοσιεύσω αναφορές για το χρίσμα με την χρήση ελαίου και μύρου από αρχέγονες πηγές, για να πάρουμε μια γεύση πως το τελούσε η αρχαία Εκκλησία.

Ότι γίνεται δια ελαίου, γίνεται φανερό από την ίδια την λέξη ‘’χρίσμα’’. Ο απ Ιωάννης αναφέρεται στο χρίσμα ως εξής… «Και σεις έχετε χρίσμα από του Αγίου και γνωρίζετε πάντα» (Α Ιωάννου 2, 20)

Χρίσμα, από το χρίω που σημαίνει αλείφω.

Ο Θεόφιλος Αντιοχείας περίπου το 170 μ Χ έγραφε… «Τις δε άνθρωπος εισελθών εις τόνδε τον βίον ή αθλών ου χρίεται ελαίω; Ποιόν δε έργον ή κόσμιον δύναται ευμορφίαν έχειν, εάν μη χρισθή και στιλβωθή; Είτα αήρ και πάσα η υπ’ ουρανόν τρόπω τίνι χρίεται φωτί και πνεύματι. Συ δε ου βούλει χρισθήναι έλαιον Θεού; Τοιγαρούν ημείς τούτου είνεκεν καλούμεθα Χριστιανοί ότι χριόμεθα έλαιον θεού»

(Έλληνες Πατέρες, Θεοφίλου προς Αυτόλυκον Α, σελ. 18)

Ο Τερτυλιανός περίπου το 200 μ Χ περιγράφει… «[...] Έπειτα , αφού βγούμε από το λουτρό, χριόμεθα με ευλογημένο λάδι, σύμφωνα με την αρχαία πρακτική κατά την οποία όσοι εκλέγονταν στο ιερατείο χρίονταν συνήθως από “το κέρας του ελαίου”, με το οποίο χρίσθηκε ο Ααρών από τον Μωυσή. Να γιατί ονομάζονταν χριστοί, κατά την ελληνική λέξη χρίσμα. Και αυτό το όνομα του Κυρίου, δηλ. το όνομα Χριστός, έχει την ίδια ετυμολογία.

Στην περίπτωση μας επίσης το λάδι του χρίσματος εκχέεται και πάνω στο σώμα, αλλά έχει πνευματική χρησιμότητα, ακριβώς όπως η τελετουργία του βαπτίσματος, που αναμφίβολα είναι χειρονομία επάνω στο σώμα, εφόσον βαπτιζόμεθα στο νερό, αλλά με πνευματική αποτελεσματικότητα από τη στιγμή που απελευθερωνόμαστε από τις αμαρτίες μας. (Περί του Βαπτίσματος (DE BAPTISMO)

Ο ιερός Χρυσόστομος αναφέρει…..
‘’Ο βορβορω χριων πως ουχι και βδελυκτον ποιει το παιδιον; Πως γαρ αυτό προσαγει ταις χερσι του ιερεως; Ειπε μοι, πως αξιοις επι του μετωπου σφαγιδα επιτεθειναι παρα της του πρεσβυτερου χειρος ενθα βορβορον επεχρισας?’’. (Ομιλια ΙΒ εις Α Κορινθιους)

Ο 7ος κανόνας της Β Οικουμενικής συνόδου το 381, ορίζει….. «Τους προστιθεμένους τη ορθοδοξία και τη μερίδι των σωζομένων από αιρετικών δεχόμεθα κατά την υποτεταγμένην ακολουθίαν και συνήθειαν….και σφραγιζομένους πρώτον το άγιω Μύρω, το τε μέτωπον, και τους οφθαλμούς, και τας ρίνας, και το στόμα, και τα ώτα, και σφραγίζοντες αυτούς, λέγομεν, σφραφίς δωρεάς Πνεύματος αγίου…».

(Πηδάλιο, σελ 163).

Πιστεύω ότι είναι αρκετά για να δείξουν πως η αρχαία Εκκλησία τελούσε το μυστήριο του χρίσματος.