O Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποκαλύπτεται στο Ηράκλειο

Η έκθεση για το Μηχανισμό των Αντικυθήρων που παρουσιάστηκε το χειμώνα στην Αθήνα μεταφέρεται τώρα στο Ηράκλειο Κρήτης μέχρι τις 31 Οκτωβρίου. Μηχανικά ομοιώματα και πολυμεσικές εφαρμογέςαποκαλύπτουν τα μυστικά του υπολογιστή που παρέμεινε μπροστά από την εποχή του για πάνω από 13 αιώνες.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτελούσε αίνιγμα από την ανακάλυψή του σε ρωμαϊκό ναυάγιο τη Μεγάλη Τρίτη του 1900.

Ένα αιώνα αργότερα, σύγχρονες τεχνολογίες τομογραφίας και απεικόνισης επέτρεψαν σε διεθνή ερευνητική ομάδα να δώσει απάντηση στο μυστήριο: 

«Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτελεί μια μηχανική μικρογραφία του Αρχαίου Σύμπαντος» αναφέρει ανακοίνωση των οργανωτών της έκθεσης.

«Πρόκειται για έναν περίπλοκο αστρονομικό υπολογιστή που παρακολουθεί τους κύκλους του Ηλιακού Συστήματος, δηλαδή τα ημερολόγια, τις φάσεις και τις θέσεις του Ηλίου και της Σελήνης. Επίσης, προβλέπει τις ηλιακές και τις σεληνιακές εκλείψεις, και πιθανώς τις θέσεις των πλανητών. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ότι ο Μηχανισμός περιλάμβανε και έναν τετραετή δείκτη, τον δείκτη της Ολυμπιάδας, ο οποίος παρακολουθούσε τον κύκλο των Πανελλήνιων Αγώνων» εξηγεί η ανακοίνωση.

Στην έκθεση που φιλοξενεί το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης θα παρουσιαστούν η ιστορία και οι λειτουργίες του Μηχανισμού, καθώς και όψεις της αρχαίας αστρονομίας και τεχνολογίας που είναι απαραίτητες για την κατανόηση της λειτουργίας του και για την τοποθέτησή του στο πλαίσιο της Ιστορίας των Επιστημών και της Τεχνολογίας.

Το κρυφό νήμα που διατρέχει την έκθεση είναι τέσσερις αρχαίοι αριθμοί που διαβάστηκαν στις επιγραφές των θραυσμάτων με τη χρήση τομογράφου και επέτρεψαν την κατανόηση των λειτουργιών του.

Η έκθεση παρουσιάστηκε τον χειμώνα στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και μετά το Ηράκλειοθα παρουσιαστεί στην Ισπανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ιταλία, τη Μεγάλη Βρετανία και την Κίνα.

Το φθινόπωρο του 2011 θα ενταχθεί σε ευρύτερη έκθεση για το ναυάγιο των Αντικυθήρων που θα πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου φυλάσσεται σήμερα ο Μηχανισμός.

H έκθεση στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης θα είναι ανοιχτή από 19 Ιουλίου έως 31 Οκτωβρίου.

Τις καθημερινές λειτουργεί από 9.00 έως 16.00 και τα Σαββατοκύριακα από 10.00 έως 17.00.


Πηγή

Στο φως κρυμμένα μυστικά του Μηχανισμού Αντικυθήρων

Για πρώτη φορά προέκυψε η σύνδεσή του με μία συγκεκριμένη περιοχή, τη ΒΔ Ελλάδα, ενώ οι ελικοειδείς σπείρες δεν έχουν τη μορφή των σπειρών του Αρχιμήδη 

Ο «Μηχανισμός των Αντικυθήρων» -βρέθηκε σε θραύσματα σε ρωμαϊκό ναυάγιο- χρησιμοποιήθηκε στην περιοχή της Βορειοδυτικής Ελλάδας, μεταξύ Δωδώνης, Κέρκυρας και Βουθρωτού στη Β. Ηπειρο. Οι ελικοειδείς σπείρες που χρησιμοποιούσε για τον υπολογισμό των μηνών και της θέσης της σελήνης είναι διαφορετικές από τις σπείρες του Αρχιμήδη, ενώ ο δείκτης της πρώτης σπείρας δεν ήταν στερεωμένος στο κέντρο, αλλά πηγαινοερχόταν ελεύθερος για να παρακολουθεί την κίνηση. 

 

Τις τρεις αυτές νέες διαπιστώσεις καταθέτει στη διεθνή επιστημονική έρευνα για τον πρώτο γνωστό υπολογιστή της ιστορίας, η διδακτορική διατριβή της απόφοιτης του Τμήματος Φυσικής και του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Μαγδαληνής Αναστασίου, που βρίσκεται σε εξέλιξη υπό την επίβλεψη του καθηγητή του Τμήματος Φυσικής, Ιωάννη Σειραδάκη.

Από τη μέχρι σήμερα πορεία της διατριβής προέκυψε η σύνδεση του Μηχανισμού με μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, κάτι που γίνεται για πρώτη φορά και, όπως εξηγεί στο «Εθνος» ο κ. Σειραδάκης, αυτή τεκμηριώνεται από τρία ανεξάρτητα ερευνητικά αποτελέσματα:
n Σε μια από τις δευτερεύουσες κλίμακες του μηχανισμού εντοπίστηκε ένα δισκάκι, χωρισμένο σε τεταρτημόρια, στο οποίο αναφέρονταν οι τέσσερις πανελλήνιοι στεφανίτες αγώνες (Ολυμπιακοί, Πύθια, Ισθμια και Νέμεα), αλλά και η λέξη «Νάια», οι αγώνες που γινόταν στη Δωδώνη και έγιναν στεφανίτες από τον βασιλιά της Ηπείρου Πύρρο όταν επέστρεψε από τη Σικελία.
Ενας από τους δύο σπειροειδείς έλικες που βρίσκονται στο πίσω μέρος του Μηχανισμού, η σπείρα του Μέτωνα, είναι χωρισμένη σε 235 υποδιαιρέσεις-μήνες, οι οποίοι ταυτίζονται 100% με το ημερολόγιο της Κέρκυρας και του Βουθρωτού και σχεδόν απόλυτα με αυτό της Δωδώνης.
Αντίθετα, είναι εντελώς διαφορετικές από το ημερολόγιο των Αθηνών, της Ρόδου και άλλων πόλεων της αρχαίας Ελλάδας, από τις οποίες η καθεμία είχε το δικό της ημερολόγιο.
Από την ανάλυση των αστρικών γεγονότων που αναγράφονται στο Παράπηγμα του Μηχανισμού, προκύπτει πως ήταν κατασκευασμένος έτσι ώστε να παρατηρείται από το γεωγραφικό πλάτος που ταιριάζει σε αυτό της ΒΔ Ελλάδας.
Οι άλλες δύο διαπιστώσεις της διατριβής είναι τεχνικές και αφορούν τη σπείρα του Μέτωνα. Η πρώτη -απογοητευτική για τους ερευνητές- διαπίστωση είναι πως αυτή δεν έχει τη μαθηματική μορφή των σπειρών του Αρχιμήδη, αλλά διαδοχικές σπείρες που έχουν δημιουργηθεί από συνεχόμενα ημικύκλια. «Ως Ελληνες ερευνητές, θα ήμασταν ενθουσιασμένοι αν αποδεικνυόταν σύνδεση με τη σπείρα του Αρχιμήδη, αλλά δυστυχώς αυτό δεν επιβεβαιώθηκε», σχολίασε ο κ. Σειραδάκης.
Η τρίτη διαπίστωση έχει να κάνει με τον τρόπο κατασκευής του δείκτη της σπειροειδούς έλικας του Μέτωνα. Αυτός δεν είναι στερεωμένος στο κέντρο της έλικας, αλλά είναι ελεύθερος να πηγαινοέρχεται για να μπορεί να παρακολουθεί τη σπείρα, όπως π.χ. ο άξονας που είχε τη βελόνα στο παλιό πικάπ δίσκων βινυλίου.
Η διδακτορική διατριβή γίνεται στο πλαίσιο υποτροφίας που χορήγησαν το 2008 οι πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ για τον εντυπωσιακό μηχανισμό που πριν από 2.000 χρόνια υπολόγιζε με εκπληκτική ακρίβεια τη θέση του ήλιου, της σελήνης και πιθανώς των πλανητών στον αστρικό ουρανό.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΙΓΝΑΤΙΑΔΗΣ

Πηγή: ΕΘΝΟΣ